Anayasa Mahkemesi (“AYM”), İzmir’in Aliağa ilçesinde İzmir Demir Çelik Sanayi A.Ş. (“İZDEMİR”) tarafından işletilen İZDEMİR Termik Santrali II projesiyle ilgili olarak verilen çevresel etki değerlendirmesi (“ÇED”) olumlu kararlarının iptali talebiyle açılan davaların temyiz talebinin reddine ilişkin başvuruları değerlendirmiş ve başvurucuların Anayasa’da güvence altına alınan özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine dair karar vermiştir.
Bölge halkı, çevre dernekleri ve meslek odaları; santralin inşasının çevresel riskler doğuracağı, bölgedeki tarımsal hayatı ve özellikle zeytinciliği olumsuz etkilediği, ormanların tahribatına ve iklim değişikliğine sebep olduğu gerekçesiyle hukuki yola başvurmuştur.
AYM kararında, projelerin, çevresel etkilerinin kapsamlı bir şekilde analiz edilmesinin önemine vurgu yapmış, ayrıca, projenin gerçekleşmesi durumunda başvurucuların yaşam alanlarının ciddi şekilde etkileneceğine ve bunun da özel hayatlarının ihlaline yol açacağına dikkat çekilmiştir. Anayasa Mahkemesi, özel hayata saygı hakkının, bireylerin yaşam alanlarının korunması açısından temel bir hak olduğuna dikkat çekerek, bu hakkın kamu yararı ile dengelenmesinin zorunlu olduğunu kaydetmiştir.
Devletin özel hayata saygı hakkı kapsamındaki pozitif yükümlülüğüne dikkat çeken AYM, kamusal makamların olaya gereken özenle yaklaşmadığı ve kamusal ve bireysel menfaatleri yeterince gözetmediği sonucuna varmıştır.
Anılan kararda benzer dosyaların görülmesi sırasında dikkate alınması gereken unsurlara ilişkin olarak; santralin çevresel etkilerinin değerlendirilmeden projeye onay verilmesinin, bireylerin yaşam kalitesini tehdit eden bir durum olduğunun altını çizmesi önem taşımaktadır. AYM’nin bu hususu vurgulaması benzer davalarda ilk derece mahkemelerinin çevresel etkilere ilişkin bilirkişi raporu temin etmesi gerektiği anlamına gelmektedir.
Constitutional Court noted that the right to respect for private life is a fundamental right for the protection of individuals’ living spaces and that this right must be balanced with the public interest.
